Dystrybutor napojów

Dystrybutor napojów: wybór w zależności od pojemności, temperatury i rodzaju opakowania

Dystrybutor napojów to urządzenie użytkowe, a nie element wystroju wnętrz. Musi utrzymywać stałą temperaturę przy dużym obciążeniu, zapewniać wystarczający przepływ w godzinach szczytu oraz działać przez wiele godzin bez awarii. Dostępne modele przeznaczone są do bardzo różnych zastosowań: dystrybucja soku pomarańczowego schłodzonego do 4°C w stołówce szkolnej, fontanna z wodą z opcją zimnej/letniej/gorącej wody w biurze typu open space lub dystrybutor gorących napojów z wbudowanym młynkiem do ziaren w profesjonalnej recepcji. Przed zakupem należy przede wszystkim rozważyć kwestię przepływu: ile osób, ile porcji na godzinę, jaki rodzaj napoju.

Dystrybutor napojów zimnych: chłodzenie za pomocą sprężarki lub wężownicy z zimną wodą

Dystrybutory zimnych napojów działają na dwóch różnych zasadach. Modele z wbudowanym kompresorem utrzymują temperaturę napoju w zbiorniku w zakresie od 4°C do 8°C w trybie ciągłym, przy mocy chłodniczej wynoszącej zazwyczaj od 150 do 400 W w zależności od pojemności. Są one autonomiczne, nie wymagają podłączenia do sieci wody zimnej i nadają się zarówno do użytku w sali, jak i w trybie samoobsługowym. Modele z wężownicą wody lodowej, bardziej popularne w gastronomii szybkiej obsługi, schładzają napój w momencie podania dzięki zewnętrznemu obiegowi wody lodowej: umożliwiają one wyższy ciągły przepływ, często przekraczający 5 litrów na minutę, ale wymagają oddzielnego agregatu chłodniczego.

Pojemność zbiorników waha się od 5 litrów w przypadku podstawowych modeli ladowych do 30 litrów i więcej w przypadku dystrybutorów bufetowych lub urządzeń przeznaczonych do gastronomii zbiorowej. W przypadku profesjonalnego zastosowania, obejmującego ponad 50 porcji na zmianę, zbiornik o pojemności mniejszej niż 10 litrów powoduje częste przerwy w podawaniu napoju oraz wzrost temperatury przy każdym napełnianiu. Właściwe doborowanie pojemności jest pierwszą decyzją techniczną, jaką należy podjąć.

Chłodzony dystrybutor soków owocowych: mieszanie, szczelność i czyszczenie

Dystrybutory świeżych soków lub napojów z miąższem są wyposażone w system ciągłego mieszania (śruba lub łopatka obrotowa) w celu utrzymania jednorodności produktu. Bez mieszania soki o wysokim stężeniu cukrów lub miąższu osadzają się i zatykają kranik w ciągu mniej niż dwóch godzin. Modele przeznaczone do świeżo wyciskanych soków pomarańczowych lub rozcieńczonych syropów wykorzystują uszczelki spożywcze zgodne z dyrektywą WE 10/2011 w sprawie materiałów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością: jest to niepodważalny wymóg zgodności dla placówek podlegających kontrolom sanitarnym. Całkowity demontaż układu dystrybucji w celu codziennego czyszczenia powinien zająć mniej niż dziesięć minut; w przeciwnym razie sprzęt nie będzie odpowiednio konserwowany w rzeczywistych warunkach.

Dystrybutor gorących napojów: wydajność godzinowa, moduł mielenia i zużycie energii elektrycznej

Autonomiczne automaty do gorących napojów różnią się źródłem zaopatrzenia: liofilizowane produkty (kawa rozpuszczalna, czekolada, herbata), kapsułki lub całe ziarna z wbudowanym młynkiem. Dystrybutor na ziarna z młynkiem zużywa od 1800 do 2500 W w fazie podgrzewania i utrzymuje temperaturę wody między 90°C a 96°C w celu ekstrakcji. Wydajność, często wyrażana w liczbie porcji na godzinę, waha się od 30 do ponad 150 napojów/godzinę w zależności od modelu. W przypadku miejsca pracy dla 20–30 osób, przy średnim spożyciu 3 kaw na osobę dziennie, wystarczy model o wydajności 50 napojów na godzinę; przy ponad 50 osobach lub w kontekście gastronomii firmowej należy przejść na dystrybutor półprofesjonalny z zbiornikiem na wodę o pojemności co najmniej 5 litrów i pojemnikiem na fusy na 20 lub więcej porcji.

Zużycie energii w trybie czuwania jest kryterium rzadko poruszanym, ale istotnym z ekonomicznego punktu widzenia. Automat do gorących napojów, który utrzymuje wodę w temperaturze serwowania przez całą dobę, może zużywać od 400 do 800 kWh rocznie wyłącznie w trybie czuwania. Modele z certyfikatem Energy Star lub zgodne z europejskim rozporządzeniem ErP (Ecodesign Regulation) posiadają tryby czuwania z obniżeniem temperatury do 60°C lub programowalnym wyłączaniem: w okresie eksploatacji wynoszącym 5 lat różnica w kosztach energii między modelem podstawowym a modelem zoptymalizowanym przekracza 300 euro.

Wodospad z chłodzeniem lub butla: podłączenie do sieci a autonomiaWodospady dzielą się na dwie kategorie w zależności od zasilania: podłączone do sieci z wbudowanym filtrem z węglem aktywnym (opcjonalnie z odwróconą osmozą) lub autonomiczne z butlą o pojemności 18,9 litra.

Dystrybutory wody dzielą się na dwie kategorie w zależności od sposobu zasilania: podłączone do sieci z wbudowanym filtrem z węglem aktywnym (opcjonalnie z odwróconą osmozą) lub autonomiczne z butlą o pojemności 18,9 litra. Podłączenie do sieci eliminuje logistyczne utrudnienia związane z butlami i obniża koszt za litr wody, ale wymaga dostępu do przyłącza wodnego i elektrycznego w pobliżu. Dystrybutory na butle pozostają bardziej elastyczne pod względem umiejscowienia. Jeśli chodzi o chłodzenie, modele z kompresorem utrzymują temperaturę wody w zakresie od 4°C do 8°C niezależnie od temperatury otoczenia (klasa klimatyczna T do 43°C), podczas gdy modele z efektem Peltiera z trudem schładzają wodę poniżej 12°C, gdy temperatura w pomieszczeniu przekracza 25°C, co sprawia, że nie nadają się one do użytku latem bez klimatyzacji.

Pojemność zbiornika: od 5 do 30 litrów w zależności od wielkości serwisu; aby uzyskać wiarygodne oszacowanie, należy przyjąć 0,5 litra na osobę na jedną obsługę
Temperatura serwowania: 4–8°C dla napojów zimnych z kompresorem, 88–96°C dla napojów gorących z ekstrakcją
Wydajność: wyrażona w litrach/godzinę lub w napojach/godzinę, należy porównać z rzeczywistą szczytową frekwencją
Zgodność z normami żywnościowymi: uszczelki zgodne z dyrektywą CE 10/2011, zbiorniki ze stali nierdzewnej 304 lub 316L, certyfikaty NSF dla rynków eksportowych
Zużycie energii: należy sprawdzić moc grzewczą ORAZ zużycie w trybie czuwania, są to dwie odrębne wartości

Kryteria zakupu dystrybutora napojów dla gastronomii lub obiektów użyteczności publicznej

W gastronomii poza domem dystrybutory napojów podlegają ograniczeniom, których nie ma w przypadku użytku domowego: codzienne czyszczenie przez różnych operatorów, napełnianie kilka razy dziennie, ciągła praca w przedziałach od 10 do 14 godzin. Wytrzymałość kranu, łatwość demontażu i dostępność części zamiennych (uszczelki, węże, grzałki) mają równie duże znaczenie jak początkowa wydajność. Automat znanej marki w branży gastronomicznej (Lacor, Roller Grill, Bras, Santos) ma konkretną zaletę: części zamienne są dostępne, serwisanci znają urządzenie, a żywotność przekracza 7–10 lat przy regularnej konserwacji. Generyczny model importowany po niskiej cenie może być tańszy w zakupie, ale droższy w perspektywie 3 lat, jeśli główna uszczelka nie będzie już dostępna po 18 miesiącach.

Hałas jest kryterium funkcjonalnym w przestrzeni biurowej lub sali: sprężarka automatu do zimnych napojów generuje od 38 do 52 dB(A) w zależności od obciążenia. Powyżej 45 dB(A) automat umieszczony w otwartej przestrzeni staje się źródłem mierzalnego uciążliwego hałasu. Instrukcje techniczne renomowanych producentów podają poziom hałasu w normalnych warunkach pracy; brak tej informacji oznacza, że nie została ona podana lub nie została zmierzona.